Vipassana, Mindfulness en Zen

Wat is Vipassana?

Vipassana betekent inzichtmeditatie. U hebt tijdens het mediteren aandacht voor alles wat er zich in het hier en nu voordoet. Als uw gedachten afdwalen dan laat u dat bij Vipassana toe. U observeert uw gedachten, gevoelens, geluiden of sensaties die uw aandacht trekken. Daardoor krijgt u inzicht in wat er bij u speelt, kunt u dit inzicht meenemen naar uw dagelijks leven en er mee omgaan omdat u weet wat er op u afkomt. Vipassana kunt u in praktijk brengen bij alles wat u doet: lopen, zitten, liggen, bewegen, dagelijkse activiteiten. Tijdens de formele zit-, loop- en bewegingsoefeningen vindt u helderheid, rust en inzicht.

Wat is Mindfulness en waar is het op gebaseerd?

Mindfulness betekent aandachtig, opmerkzaam, in het hier en nu zijn. De mindfulnesstraining (‘afname van stress door aandachtig te leven’) is ruim 30 jaar geleden ontwikkeld door Dr. Jon Kabat-Zinn vanuit de gezondheidszorg. Hij combineert de oude oosterse Vipassana meditatiebeoefening en moderne westerse psychologie in een wetenschappelijk onderbouwde methode, waarbij mensen met uiteenlopende levensbeschouwelijke achtergronden zich thuis kunnen voelen. Het doel is van oorsprong om patiënten, die uitbehandeld zijn, te leren hoe zij met hun pijn kunnen leven.

Juist de vraag ‘hoe ermee te leren leven’ ligt aan de basis van de mindfulness-aandachttraining en in de loop der jaren is wetenschappelijk bewezen dat de training veel breder inzetbaar is dan alleen in de gezondheidszorg.

In de mindfulnesstraining leert u uw inzichten te onderkennen en er heel praktisch mee om te gaan. Het is geen (psycho)therapie. U leert wat u ervaart, hoe u reageert op ervaringen, hoe u in het leven staat en welke keuzes u maakt.

Deelnemers ervaren na de training meer kalmte in hun leven, voelen zich stressbestendiger, ontwikkelen een vriendelijker houding ten opzichte van zichzelf en anderen en zijn meer in contact met hun lichaam en de rijkdom van alledaagse ervaringen.

Wat is Zen?

Zen wordt ook wel concentratiemeditatie genoemd. U focust u op één ding tijdens het mediteren (bijvoorbeeld een vlam van een kaars, of het niets). Als uw gedachten tijdens de meditatie afdwalen keert u bij Zen meteen terug naar uw oorspronkelijke focus en laat u uw afdwalende gedachten los. Uw geest wordt helder en rustig tijdens het mediteren. Van oorsprong wordt er met name zittend gemediteerd (zazen). De beoefening van Zen gaat met veel tradities gepaard.

Overeenkomst en verschil tussen Zen en Vipassana

Vipassana en Zen zijn allebei eeuwenoude boeddhistische meditatievormen. Verschillend zijn de meditatietechniek en het resultaat.